kom en kijk mooie
jongen jouw stad heeft
een aanloop genomen
wil jij niet zien
hoe zij springt recht
in de tang van de

voorsprong op de
buur die ook zo ver-
schrikkelijk graag
naast Albert Heyn nr 1
hagelwitte bloemkool
kweekt x96 je zult het haten

xa9 2008 Jet van Swieten

Het Oostenrijkse Zitig.net heeft een vertaling van de column Omtrent Hugo van ondergetekende op de site gezet. Het is de bedoeling dat Nederlanders in den vreemde contact kunnen blijven onderhouden met de Nederlandse cultuur en de ontwikkelingen blijven volgen. Omtrent Hugo is te vinden op de zogenaamde Dutch Touch pagina’s.

x91Er zijn in Nederland meer dichters dan er lezers van dichtbundels zijn,x92 spiegelde enige tijd geleden een kenner mij voor. En inderdaad, de dichters overspoelen onze contreien. Alle werken zij even serieus aan hun opgang in dichtersland. Er wordt wat afgezwoegd en afgeploeterd. Onstuitbaar overspoelt die lyrische golf stad en land. De kostbare parels en koralen gaan vergezeld van de nodige guppen en krabben. De sedimenten tezamen vormen een grote, onoverzichtelijke brij.
Boekhandels klagen al jaren steen en been dat het meeste wat hun geboden wordt kwalitatief weinig meer om het lijf heeft dan een eendagsvlieg die haar vleugels al voor de geboorte is kwijtgespeeld aan een orgeldraaier met liefdesverdriet. Om te janken. Toch is de boekhandel verheugd. Het heeft de koper behaagd de winkels te blijven bezoeken en boeken te kopen; vele malen meer dan een mens kan lezen. En dat gebeurt: meer boeken verkocht, minder gelezen.
Er is geen tijd meer om te lezen. Dit jaar zelfs minder dan ooit. Amsterdam Wereldboekenstad belooft ons een jaar dat in het teken van de boeken staat. De stad zindert van activiteit, zo sterk, dat zelfs de meest verstokte lezer niet meer toekomt aan wat je met een boek eigenlijk behoort te doen: stil zitten, rust zoeken en lezen. Wie deze keuze nog wel wil maken, zal raar staan te kijken als er nog ergens een plekje te vinden is waar alleen de rust nog zindert. Negen van de tien keer loopt er toevallig net een boekenpolonaise onder het raam voorbij of schalt het nationale boekenlied van de hoogste toren.
Groot voordeel bij deze bruis en borrel is, dat al die dichters het ploeteren en zwoegen dit jaar wel eens even zouden kunnen afzweren om zich in borrel en bruis te kunnen begeven en zich laten overspoelen door die bikkels van de commercie. De ware dichter laat zich niet afleiden. Dat brengt meer glans aan de zeldzame sedimenten.

ZiggZagg

Juist was dichtertje monter op weg gegaan of hij raakte verstrikt in de wirwar van wegmeubilair en ander terrasongerief. Stoeltjes in de schaduw, dienertjes en dienstertjes die struikelen over hun schortjes, koude kopjes koffie en onleesbare menukaartjes. Dichtertje verlangde naar een bruin boterhammetje met kaas maar vond alleen verleiding. Ergerlijk was het dat hij werd toegelachen door vochtige slablaadjes die sensueel ontvouwen hun bedje opensloegen voor verwenvlees is allerlei vormpjes. De mooiste woordjes die eraan gegeven waren, inspireerden hem allerminst.
Dichtertje kauwde op zijn pen.
Baguette met rundercarpaccio spekjes, Italiaanse kaas en uitjes; baguette met salade van surimicrab, uitje en cocktailsaus; provencette met gebakken champignons en gegratineerd met kaas; salade van ganzenborst met parels van peer, walnoten, gemengde salade en een appel-gemberdressing; broodje van pompoenpitten met abrikozen belegd met gerookte kipfilet, notensla, pijnboompitten en ananaschutney; focaccia met San Danixeblle ham, cherrytomaat, mozzarella en rucola; frittata van courgette, rode ui, provolone en rucola; ciabatta met humus, gegrilde paprika, aubergine en pijnboompitten; en op zijn simpelst: boerentosti met jonge kaas, salami, tomaat, champignons en oregano (bruinbrood).
De wanhoop sloeg toe. Zou hij ooit nog in staat zijn aan de straat een eenvoudig broodjes kaas te bestellen? Dichtertje besloot naar het randje van het land te gaan om uit te vissen of er nog ergens een verborgen uithoekje was waar zijn gewone trek kon worden bevredigd. Hij wandelde de straatjes van de stad door, verloor zijn pennetje bij een schreeuwend bordje vol superlatieven en ruccola- en eikenbladsla, stapte wat duintjes over en vond aan het einde van een lang boulevardje dan toch eindelijk bij Henks Patatkraam een bevredigend antwoord: x91belegde broodjesx92. x91Gelukkig, ze zijn er nog.x92 Zijn opschrijfboekje had het dichtertje ook allang verloren. Dat was niet erg. Dit kon hij nog wel onthouden.

ZiggZagg

In galerie Windkracht 13 aan de Weststraat 107 in Den Helder zijn vanaf zondag 13 april tot en met zondag 18 mei de foto’s te zien van fotojournalist Raymond Rutting en schilderijen van de Bergense kunstenaar Giorgi Shengelia. Beiden ontmoetten elkaar tijdens een expositie in Bergen. Shengelia schildert de wereld vanuit zijn geheugen. Dat levert opvallende kleurcombinaties op waarin de zwarte lijn de compositie extra kracht bij zet. Dat lijnenspel is te herleiden naar het werken met glas-in-lood, de richting waarin hij afstudeerde op de kunstacademie in Tbilisi.
Raymond Rutting toont onder meer werk dat hij maakte tijdens een rondreis door Afrika, waar hij de mensen portretteerde tegen een sobere achtergrond. Het zijn mensen die zich ondanks alles staande hebben weten te houden in ingrijpende conflictsituaties. Het gebruikte materiaal is een verwijzing naar de zeventiende-eeuwse staatsieoprtretten.

De expositie wordt zondag 13 april om 15.00 uur geopend dooe Klaas Drupsteen. Muziek komt van het Duo van Wanten.

Vanmorgen de digitale nieuwsbrief van ZITIG ontvangen, waarin het volgende bericht:
‘In der Rubrik “Literatur” setzen wir “Dutch Touch” mit einem Poem in hollxe4ndisch und deutsch von Jet van Swieten fort. Weiters finden Sie ein Gedicht von Haimo L. Handl in deutscher Originalfassung und niederlxe4ndischer xdcbersetzung von Ruud van Weerdenburg. Beide Versionen sind spontan vorgetragen und als Video seh-hxf6rbar.’
Op de site zijn meer bijdragen van Nederlandse dichters te vinden. De Brug werd in het Duits vertaald door Ruud van Weerdenburg en Haimo L. Handl.
ZITIG is een online magazine voor cultuur en politiek.

Schrijven is schrappen. Een open deur, dat wel. Ik schrap me rot. Niet alleen de aardappeltjes moeten eraan geloven, ook mijn boodschappenlijstje is meestal een lange lijst van doorhalingen. Zelfs huis-, tuin- en keukenzaken worden bij mij tot de essentie teruggebracht. Weinig woorden, korte regels en een boel witruimte bij wijze van passe-partout.
Zo knippen en snoeien de tuinmannen door het gemeentelijk groen, want er moet meer wit komen. Meer overlaten aan de kijker; zoals een kunstenaar zijn werk de ruimte geeft uit te groeien tot een nog meer lagige constitutie zodat de beschouwer er nieuwe betekenis aan kan geven. In de perken komt het wel goed. De paardebloemen groeien er tegen de klippen op en de braamstruiken die overal hun loten heen sturen, zijn pure poxebzie.
Dan beland je op een goede dag op de boekenafdeling van een groot warenhuis. Je weet dat er een plankje poxebzie staat. Niet veel, maar toch! Heeft het warenhuis besloten zich boven het volk te verheffen door de kunst van het weglaten van toepassing te verklaren op de schappen. Schappen kun je ook schrappen. En lichtpuntje in deze wereld: als het waar is wat ik zie, niet zie, wat jij nietx85 dan pleegt dit grootwinkelbedrijf pure poxebzie. Van genot straal ik de roltrappen af, een regel van Anton Korteweg in het hoofd: x91HET IS/ iets waar je geen woorden voor hebt/ tragisch (zonder meer)/ misschien nog maar het beste zo.x92

ZiggZagg

De ongekroonde koning van Belgixeb, kanshebber voor de Nobelprijs van de literatuur, de Vlaamse reus, de Leeuw van Vlaanderen. Zomaar enkele kwalificaties die schrijver, dichter, schilder et cetera Hugo Claus na zijn overlijden nog maar weer eens ten deel vielen. Hij werd in de berichtgeving vergeleken met de onlangs overleden Nederlandse reus Jan Wolkers.
Het werk van beiden is van grote betekenis geweest.
Hun overlijden lijkt het einde te markeren van een periode waarin we de benepenheid van een strak georganiseerde samenleving hadden afgelegd. Tegenwoordig moeten we onze normen en waarden oppoetsen en mogen we ons weer burgerzinnelijk laten controleren en delegeren: ga maar lekker slapen; wij waken over u, zolang u zich maar gedraagt zoals wij graag zien dat u zich gedraagt. Niet te veel seks, niet te veel drugs en niet te veel rock-x92n-roll.
Net als bij het overlijden van Wolkers (wie had niet zijn Wolkers-momenten) zullen ook de Claus-momenten loskomen. Mijn Claus-moment is er een van verbijstering. Die Vlaamse reus, die Leeuw van Vlaanderen, die kanshebber voor de Nobelprijs voor de Literatuur, die ongekroonde koning van Belgixeb zal op mijn Claus-moment zeker liever achter zijn schrijftafel hebben gezeten.
Het was een dag laat in oktober, dat ik in een warenhuis de boekenafdeling wilde afstruinen voor een cadeau, toen ik achter een tafel midden op de vloer Hugo Claus ontdekte. Hij zat daar, en dat was het. Voor zich had hij een stapeltje boeken, ernaast las een pen. Om de tafel was het leeg, spookachtig leeg. Was er een brandmelder afgegaan? Was de winkel nog niet geopend? Hij moest toch al minstens een uurtje of anderhalf zo hebben doorgebracht.
Hier moesten maatregelen worden genomen, en wel meteen. Bij Jan Wolkers was dit zeker niet gebeurd. Daar zouden de fans in een rij tot buiten de winkelpoorten geduldig hebben staan wachten tot ze aan de beurt waren voor een felbegeerde handtekening.
Ik schaamde mij voor mijn land en zijn lezers. De ongekroonde koning van Belgixeb, kanshebber voor de Nobelprijs van de literatuur, de Vlaamse reus, de Leeuw van Vlaanderen laat je toch niet voor spek en bonen achter een tafel plaatsnemen? Tja, dan kun je niet anders doen dan een impulsaankoop, het kassakoopje, het snoepje van we week: een boek van Claus, inclusief een lief aandenken aan de eenzaamheid van een gevierd schrijver.

ZiggZagg

John Zwart schreef:

Soms halen ze de 90 met gemak, en blijven nog daarna.
We lezen ze, Hella Haasse, Leo Vroman.
Maar er wordt ook vroeger al gestorven, zopas nog Jan Eijkelboom, 81,
en nu, vroeger nog, Hugo Claus, 78.
Vanmiddag, in zijn woonplaats Antwerpen is de literaire reus van Vlaanderen
en Nederland uit het leven gestapt. Weer een multitalent – schrijver, dichter,
schilder, filmscenariomaker – die voortaan zwijgt.
Claus leed aan alzheimer en heeft vanmiddag besloten de verdere ontluisterende
weg niet meer te gaan. Remco Campert, xe9xe9n van zijn oude vrienden, bezocht
hem maandag j.l. nog en had een laatste goed gesprek met hem.
Het was blijkbaar genoeg. De strijder tegen de Vlaamse (en Nederlandse?)
bekrompenheid, de strijder tegen de onderdrukking door de Roomse Kerk,
de schrijver van Het Verdriet van Belgixeb, vorig jaar nog herlezen, is niet meer.

78 Is een leeftijd die een bijzondere betekenis voor mij heeft, het is de leeftijd
waarop mijn vader stierf. Onwillekeurig meet ik de tijd die mij nog rest daaraan af.